Author Topic: Polish Idiom of the Day  (Read 48348 times)

Torq

  • Administrator
  • *****
  • Posts: 6055
  • Country: pl
  • Gender: Male
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« on: 7 years ago »
see Idioms Index here

wybierać się jak sójka za morze


to dither about setting off, to dawdle, to delay going somewhere, to procrastinate, to linger

Literal translation: to set out like a jay to travel across the sea.

Possible source of the idiom is Jan Brzechwa's poem for children Sójka (Jay):

SÓJKA - Jan Brzechwa

Wybiera się sójka za morze,
Ale wybrać się nie może.

"Trudno jest się rozstać z krajem,
A ja właśnie się rozstaję."

Poleciała więc na kresy
Pozałatwiać interesy.

Odwiedziła najpierw Szczecin,
Bo tam miała dwoje dzieci,
W Kielcach była dwa tygodnie,
Żeby wyspać się wygodnie,
Jedną noc spędziła w Gdyni
U znajomej gospodyni,
Wpadła także do Pułtuska,
Żeby w Narwi się popluskać,
A z Pułtuska do Torunia,
Gdzie mieszkała jej ciotunia.
Po ciotuni jeszcze sójka
Odwiedziła w Gnieźnie wujka,
Potem matkę, ojca, syna
I kuzyna z Krotoszyna.
Pożegnała się z rodziną,
A tymczasem rok upłynął.

Znów wybiera się za morze,
Ale wybrać się nie może.

Myśli sobie: "Nie zaszkodzi
Po zakupy wpaść do Łodzi."
Kupowała w Łodzi jaja,
Targowała się do maja,
Poleciała do Pabianic,
Dała dziesięć groszy za nic,
A że już nie miała więcej,
Więc siedziała pięć miesięcy.

"Teraz - rzekła - czas za morze!"
Ale wybrać się nie może.

Posiedziała w Częstochowie,
W Jędrzejowie i w Miechowie,
Odwiedziła Katowice [Mysłowice],
Cieszyn, Trzyniec, Wadowice,
Potem jeszcze z lotu ptaka
Obejrzała miasto Kraka:
Wawel, Kopiec, Sukiennice,
Piękne place i ulice.
"Jeszcze wpadnę do Rogowa,
Wtedy będę już gotowa."
Przesiedziała tam do września,
Bo ją prosił o to chrześniak.
Odwiedziła w Gdańsku stryja,
A tu trzeci rok już mija.

Znów wybiera się za morze,
Ale wybrać się nie może.

"Trzeba lecieć do Warszawy,
Pozałatwiać wszystkie sprawy,
Paszport, wizy i dewizy,
Kupić kufry i walizy."
Poleciała, lecz pod Grójcem
Znów się żal zrobiło sójce.
"Nic nie stracę, gdy w Warszawie
Dłużej dzień czy dwa zabawię."
Zabawiła tydzień cały,
Miesiąc, kwartał, trzy kwartały,
Gdy już rok przebyła w mieście,
Pomyślała sobie wreszcie:
"Kto chce zwiedzać obce kraje,
Niechaj zwiedza. Ja - zostaję ".


 :)
« Last Edit: 6 years ago by nott »



Torq

  • Administrator
  • *****
  • Posts: 6055
  • Country: pl
  • Gender: Male
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« Reply #1 on: 7 years ago »
(że) mucha nie siada

top notch, perfect, absolutely great, job extremely well done

Literal translation: (that) fly doesn't sit.


Idioms Index

Idioms are sorted alphabetically, by keywords chosen as follows:
1. First nouns, nominative case, singular.
2. If no nouns present, first adjectives.
3. If no adjectives present, first verbs, infinitive.
4. If no verbs, first adverbs.

masz babo placek

robić (zrobić) kogoś w balona
robić (zrobić) kogoś w bambuko
potulny jak baranek
pijany jak bela
to nie moja broszka
tonący brzytwy się chwyta
zrobić się na bóstwo
bujaj się!
bułka z masłem
burza w szklance wody
potępiać w czambuł
czas leczy rany
z deszczu pod rynnę
złego diabli nie biorą
wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej
wyważać otwarte drzwi
hulaj dusza, diabła nie ma
mieć duszę na ramieniu
co za dużo to niezdrowo
skończył się Dzień Dziecka
wiercić komuś dziurę w brzuchu

mieć fioła na punkcie kogoś/czegoś
nudny jak flaki z olejem
wziąć się w garść
głupia jak gęś
gil z nosa
drapać się w głowę
dać/dawać głowę
zawrócić komuś w głowie
kto nie ma w głowie, ten ma w nogach
ni z gruszki ni z pietruszki
nie zasypiać gruszek w popiele
robić z igły widły
robić sobie jaja
bez jaj!
trzymać język za zębami
odkryć/odkrywać karty
siedzieć jak na tureckim kazaniu
nie w kij dmuchał
wetknąć/wsadzić/włożyć kij w mrowisko
piąte koło u wozu
przyciąć komara
robić (zrobić) kogoś w konia
dosiąść/dosiadać swojego konika
rozejść się po kościach
kupić kota w worku
pierwsze koty za płoty
raz kozie śmierć
być podobnym jak dwie krople wody
biały kruk
bazgrać jak kura pazurem
płakać gorzkimi łzami
coś idzie (poszło) jak po maśle
między młotem a kowadłem
powiedzieć coś prosto z mostu
(że) mucha nie siada
musztarda po obiedzie
pod gołym niebem

być w siódmym niebie
wstać lewą nogą
wziąć nogi za pas
mieć (coś) w nosie
być z kimś na noże
bujać w obłokach
słomiany ogień (zapał)
nie ucz ojca dzieci robić
rzucić okiem (na coś)
wywinąć orła
oszwabić kogoś
mieć coś w małym palcu
kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje
puścić parę z gęby
puścić pawia
żyć/czuć się/mieć jak pączek w maśle
co ma piernik do wiatraka
ni pies ni wydra
czuć się jak zbity pies
deptać (komuś) po piętach
schodzić na psy
podać komuś czarną polewkę
stroić się w cudze piórka
małe piwo
padać na pysk
damy radę
do rany przyłóż
do trzech razy sztuka
z rączki do rączki
machnąć na coś ręką
mieć dwie lewe ręce
ręka rękę myje
robić swoje
raz na ruski rok
zapędzić (kogoś) w kozi róg
o rzut kamieniem
stoczyć się do rynsztoka
pić na sępa
dać sobie (se) siana
dostać gęsiej skórki
słoma komuś z butów wystaje/wychodzi/wyłazi
jak słoń w składzie porcelany
wybierać się jak sójka za morze
łapać dwie sroki za ogon
wystroić się jak stróż w Boże Ciało
zamienił stryjek siekierkę na kijek
pijany jak szewc
nawalony jak szpak
siedzieć jak na szpilkach
pijany w sztok
zły jak Szwed
wpaść jak śliwka w kompot
ani mi się śni
pijany jak świnia
podłożyć (komuś) świnię
wiedzieć co w trawie piszczy
mieć węża w kieszeni
nie wywołuj wilka z lasu
cicha woda brzegi rwie
wrzucać (wszystko) do jednego worka
gapić się jak wół na malowane wrota
kiedy wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one
lepszy wróbel w garści, niż kanarek na dachu
słomiany ogień (zapał)
spuścić (na coś) zasłonę
polegać na kimś jak na Zawiszy
mleczne zęby
kuj żelazo, póki gorące
wyhodować żmiję na własnej piersi


« Last Edit: 5 years ago by nott »

Seanus

  • Full Member
  • ***
  • Posts: 125
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« Reply #2 on: 7 years ago »
(że) mucha nie siada

top notch, perfect, absolutely great, job extremely well done

Literal translation: (that) fly doesn't sit.
 

Nice one, Torq.  I haven't heard that before but the logic is clear.
« Last Edit: 7 years ago by nott »

Torq

  • Administrator
  • *****
  • Posts: 6055
  • Country: pl
  • Gender: Male
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« Reply #3 on: 7 years ago »
mieć duszę na ramieniu

to be very afraid

Literal translation: to have one's soul on one's shoulder.

Example: Zawsze kiedy przechodzę obok cmentarza w nocy, mam duszę na ramieniu.

Torq

  • Administrator
  • *****
  • Posts: 6055
  • Country: pl
  • Gender: Male
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« Reply #4 on: 7 years ago »
I was away on Sunday, so today we will have two Polish idioms.

wiedzieć co w trawie piszczy

to be well informed, to know what's going on

Literal translation: to know what squeaks in the  grass

Example: Wtedy już wiedziałem co w trawie piszczy – Ania znowu zaczęła spotykać się z Tomkiem.

burza w szklance wody

a small event that has been exaggerated out of proportion, fight about an unimportant  or irrelevant thing

Literal translation: storm in a glass of water

Example: Na razie to burza w szklance wody - powiedział premier o ostatnich doniesieniach prasowych.

Torq

  • Administrator
  • *****
  • Posts: 6055
  • Country: pl
  • Gender: Male
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« Reply #5 on: 7 years ago »
przyciąć komara

to take a nap, to catch some z's

Literal translation: to clip a mosquito.

Example: Wczoraj Robert był tak zmęczony, że przyciął komara nad klawiaturą komputera.


Eurola

  • Jr. Member
  • **
  • Posts: 52
  • Country: us
  • Gender: Female
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« Reply #6 on: 7 years ago »
hulaj dusza, piekła nie ma

for someone who lives for today and never worries about tomorrow or a situation
where anything goes and one doesn't have to worry about consequences


Literal translation: dance soul, there is no hell.

Example: Tak wyglądało jego życie - hulaj dusza, piekła nie ma: kluby, drinki, panienki i samochody.



Torq

  • Administrator
  • *****
  • Posts: 6055
  • Country: pl
  • Gender: Male
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« Reply #7 on: 7 years ago »
Some bird idioms today:

puścić pawia

to vomit, to throw up

Literal translation: to release a peacock.

wywinąć orła

to fall down suddenly, to tumble over

Literal translation: to wag an eagle.

nawalony jak szpak

intoxicated, very drunk

Literal translation: pissed like a starling.

gil z nosa

running nose, snot


Literal translation: bullfinch from the nose.

pić na sępa

to drink without paying for it, to mooch drinks from others

Literal translation: to drink vulture-like.

Example:

Ojciec znowu wrócił do domu nawalony jak szpak, wywinął orła, po czym puścił pawia
aż mu dwa gile wyszły z nosa i poszedł dalej pić na sępa.


joycean

  • Full Member
  • ***
  • Posts: 238
  • Country: pl
  • Gender: Male
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« Reply #8 on: 7 years ago »
Thanks for this thread, Torq. It's really interesting. We can learn so much about a culture through its idioms. I don't know about other posters but for me one a day is perfect. I wouldn't want you to run out any time soon. Thanks also for the idioms in context. V. useful.
We are all in the gutter, but some of us are looking at the stars.

Torq

  • Administrator
  • *****
  • Posts: 6055
  • Country: pl
  • Gender: Male
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« Reply #9 on: 7 years ago »
Thank you, Joycean. I'm glad you like the thread, and don't worry - I won't run out of idioms
for sure.  Actually, there's enough of them to keep the thread going for a couple of years.

Torq

  • Administrator
  • *****
  • Posts: 6055
  • Country: pl
  • Gender: Male
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« Reply #10 on: 7 years ago »
żyć/czuć się/mieć  jak pączek w maśle

to live in clover, to live in very good conditions, be very happy, be surrounded by pleasures,
to be in a very comfortable situation


Literal translation: like a doughnut in butter.

Example: Wiadomo, że Ania nie odejdzie ze swojej dotychczasowej pracy, bo ma tam
jak pączek w maśle.

Torq

  • Administrator
  • *****
  • Posts: 6055
  • Country: pl
  • Gender: Male
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« Reply #11 on: 7 years ago »
mieć dwie lewe ręce

to be clumsy, to have no manual skills, to be no good for any job

Literal translation: to have two left hands.

Example: Mógłby znaleźć sobie jakąś pracę, ale do roboty to on ma dwie lewe ręce.

Torq

  • Administrator
  • *****
  • Posts: 6055
  • Country: pl
  • Gender: Male
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« Reply #12 on: 7 years ago »
robić z igły widły

to make a mountain out of a molehill; to make a major issue out of a minor one; to exaggerate
the importance of something; to make a slight difficulty seem like a serious problem


Literal translation: to make a pitchfork out of a needle.

Example: To naprawdę nie jest nic poważnego, więc przestań robić z igły widły!

Torq

  • Administrator
  • *****
  • Posts: 6055
  • Country: pl
  • Gender: Male
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« Reply #13 on: 7 years ago »
powiedzieć coś prosto z mostu

to say something honestly, openly, without beating around the bush

Literal translation: to say something straight from the bridge

Example: Przestań kręcić i powiedz prosto z mostu o co ci chodzi!

Torq

  • Administrator
  • *****
  • Posts: 6055
  • Country: pl
  • Gender: Male
  • YearsYearsYearsYearsYearsYears
Polish Idiom of the Day
« Reply #14 on: 7 years ago »
jak słoń w składzie porcelany

like a bull in a china shop, extremely clumsy, awkwardly

Literal translation: like an elephant in a porcelain warehouse.

Example: On naprawdę nie ma pojęcia o mechanizmach rządzących w dyplomacji
i porusza się w tym obszarze jak słoń w składzie porcelany.